MALBORK / MIEJSCE Z HISTORIĄ

Mała skala.
Wielka historia.

Najpierw zobacz zamek z innej perspektywy. Potem wyrusz między jego prawdziwe mury.

Poznaj plenerową miniaturę przy ul. Piłsudskiego — dzieło Piotra Jakuba Banasika i wspólną inicjatywę malborskich przedsiębiorców.

Poznaj historię miniatury ↓
Obecna miniatura zamku w Malborku: ceglane elewacje, dachy, kościół i wieża w skali 1:30
MINIATURA ZAMKU / MALBORK Dzieło Piotra Jakuba Banasika · fot. Łukasz Mocek / Visit Malbork
1:30skala obecnej miniatury
1938odtwarzany stan zamku
36fundatorów przedsięwzięcia
20.03.2024uroczyste odsłonięcie

Dane: Muzeum Miasta Malborka · relacja z odsłonięcia.

01 / SPOJRZENIE NA CAŁOŚĆ

Zamek, który można
objąć spojrzeniem.

W ogromnej warowni łatwo zachwycić się pojedynczą salą, bramą czy wieżą. Miniatura zachęca, by spojrzeć na cały zespół naraz.

To dobry początek spaceru: przyjrzyj się układowi zabudowań, porównaj wysokości, wypatrz detale. Później poszukaj ich podczas wizyty w prawdziwym zamku. Nie chodzi o zastąpienie zwiedzania, lecz o rozbudzenie ciekawości.

Wybór roku 1938 ma znaczenie. Miniatura pokazuje przedwojenny wygląd warowni, a nie po prostu jej dzisiejszą sylwetkę. Pozwala zastanowić się nad tym, co przetrwało, co zostało odbudowane i jak zmieniało się nasze spojrzenie na zabytek.

Opis i zdjęcia miniatury w Visit Malbork ↗

02 / OD PIERWSZEJ MAKIETY DO NOWEGO DZIEŁA

Miejsce z własną historią.

Nie jedna makieta, lecz dwa rozdziały.
I wieloletnia praca, która połączyła mieszkańców.

  1. 2009

    Pierwsza makieta w centrum miasta

    Przy ul. Piłsudskiego pojawiła się wcześniejsza makieta zamku. Przez kolejną dekadę stanowiła jeden z przystanków na turystycznej mapie Malborka.

  2. 2019

    Koniec pierwszej konstrukcji

    W lutym wcześniejszą makietę rozebrano. Relacje opisują jej postępujące niszczenie, w tym akty wandalizmu. W miejscu starego obiektu miała powstać nowa, trwalsza miniatura.

  3. 2020

    Fundamenty nowego przedsięwzięcia

    Po uzyskaniu pozwolenia na budowę wykonano ławę fundamentową. Piotr Jakub Banasik rozpoczął prace przygotowawcze. Zamiast szybkiej realizacji powstał projekt wymagający lat cierpliwego odtwarzania szczegółów.

  4. 202420 MARCA

    Miniatura wraca do mieszkańców

    Nowe dzieło odsłonięto z udziałem twórcy, fundatorów, mieszkańców i przedstawicieli miasta. Budowa trwała ponad trzy lata. Wsparcie 36 fundatorów pozwoliło urzeczywistnić pomysł.

Chronologia: relacja z 20 marca 2024 r., historia opracowana przez muzeum i Radio Gdańsk.

03 / CZŁOWIEK ZA DZIEŁEM

Piotr Jakub
Banasik.

Rzeźbiarz. Mieszkaniec Malborka.
Autor obecnej miniatury.

Nie anonimowy model z katalogu.
Praca konkretnego twórcy, wykonana dla miasta.

Od pomysłu i próbki do całej warowni

Banasik ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie. Jest autorem m.in. płaskorzeźb na elewacji warszawskiego kina Praha, własnej interpretacji herbu Malborka przy ul. Ciepłej oraz statuetki Malborskiego Mistrza Biznesu.

Aby przedstawić koncepcję przedsiębiorcom, przygotował fragment zamku — bramę wejściową w docelowej skali. Finansowanie zaakceptowali przedsiębiorcy skupieni głównie wokół Rady Gospodarczej przy Burmistrzu Miasta Malborka.

Poszczególne części powstawały w przydomowym garażu artysty, a następnie były łączone na miejscu. Przy ustalaniu wysokości i położenia Pałacu Wielkich Mistrzów pomagały mapy geodezyjne.

Źródło biografii i warsztatu: Muzeum Miasta Malborka.

Wspólne dzieło lokalnej społeczności

Twórca, fundatorzy i wsparcie miasta — miniatura pokazuje, że promocja Malborka może zaczynać się od lokalnej inicjatywy. Pełną listę fundatorów i podziękowania publikuje muzeum.

04 / ZATRZYMAJ SIĘ PRZY SZCZEGÓŁACH

Warto podejść bliżej.

01

Nie tylko kształt.
Także materiał.

Artysta pracował z betonem, cegłą, kamieniem, stalą i drewnem. Wierność materiałom była jednym z założeń realizacji — nie chodziło jedynie o pomniejszenie bryły.

02

Madonna
w miniaturze.

Przy kościele Najświętszej Marii Panny na Zamku Wysokim znajdziesz miniaturową figurę Madonny, wykonaną przez autora. To jeden z detali, na które zwracają uwagę opisy dzieła.

03

Układ zamku.
Inna perspektywa.

Obejdź miniaturę dookoła. Spróbuj odnaleźć dziedzińce, przejścia i wieże. Zmiana punktu widzenia pomaga zobaczyć to, co przy prawdziwych murach bywa poza zasięgiem wzroku.

Materiały i figura Madonny: Visit Malbork i Radio Gdańsk.

Zobacz fotografie obecnej miniatury ↗

05 / WSPÓLNE MIEJSCE, WSPÓLNA TROSKA

Pod opieką.
Z szacunkiem do pracy.

Dla zabezpieczenia terenu budowy miasto sfinansowało światłowód i kamerę monitoringu.

Tak opisuje to Muzeum Miasta Malborka. Relacja z odsłonięcia wskazuje również na ochronę miniatury przez miejski monitoring. W Malborku monitoring miejski jest związany z pracą Straży Miejskiej. Nie jest to jednak obietnica nieprzerwanej obserwacji każdego zdarzenia ani publiczna transmisja na tej stronie.

Podczas wizyty oglądaj, fotografuj i zostaw miejsce w takim stanie, w jakim chcesz je zobaczyć następnym razem. Nie wchodź na miniaturę i nie naruszaj jej elementów — detale są częścią dzieła, nie wyposażeniem placu zabaw.

Kamera i światłowód — muzeum · monitoring miniatury · Straż Miejska i monitoring — serwis miejski.

KOLEJNY ROZDZIAŁ / CYFROWA MINIATURA

Jeszcze bliżej.
Także w 3D.

W PRZYGOTOWANIU

Planujemy udostępnić model powstały na podstawie rzeczywistego skanu makiety. Będzie kolejnym sposobem poznawania jej przestrzeni i detali.

Model i wirtualny spacer nie są jeszcze dostępne. Udostępnimy je po przygotowaniu oraz sprawdzeniu materiału fotograficznego i skanu.

06 / ZAPLANUJ SPACER

Spotkajmy się w Malborku.

Makieta jest początkiem opowieści.
Miasto dopowiada resztę.

WIARYGODNOŚĆ OPOWIEŚCI

Historia ma swoje źródła.

To niezależny przewodnik promujący Malbork, nie oficjalny serwis miasta ani muzeum. Informacje historyczne sprawdzono 10 września 2026 r. Poniżej publikacje, do których możesz zajrzeć.

Co wiemy o zniszczeniu poprzedniej makiety?

Sprawdzone publikacje potwierdzają dewastację i rozbiórkę w 2019 roku. Nie znaleźliśmy wiarygodnego potwierdzenia podpalenia ani porównania rozmiarów obu realizacji. Dlatego nie przedstawiamy tych informacji jako faktów. Nowe dokumenty lub relacje ze wskazaniem źródła pozwolą uzupełnić opis.

Fotografia miniatury: Łukasz Mocek / Visit Malbork. Więcej fotografii w galerii źródłowej.